الشيخ أبو الفتوح الرازي
161
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
و گفتهاند : ما را عفو بكن از ( 1 ) اقوال و بيامرز ما را از افعال ، و رحمت كن بر ما از ضماير و اسرار . و گفتهاند : اعف عنّا ، عفو كن از صغاير و بيامرز ما را ( 2 ) كباير ، و رحمت كن بر ما از سوء سراير . انت مولينا ، كه تو خداوند مايى [ 386 - ر ] و سيّد و ناصر مايى و به ما تو اوليترى . و « مولى » معانى بسيار دارد : به معنى ناصر باشد ، و به معنى سيّد باشد ، و به معنى همسايه باشد ، و به معنى معتق باشد ، و به معنى معتق باشد ، و به معنى پسر عم باشد ، و به معنى هم سوگند باشد ، و به معنى بنده باشد ، و به معنى اولى باشد . و اصل در او اين است براى آن كه مرجع همه معانى اين است ، قال اللَّه تعالى : مَأْواكُمُ النَّارُ هِيَ مَوْلاكُمْ ( 3 ) . . . ، اى اولى بكم . و استقصاى كلام در اين ، در جاى خود بيايد - ان شاء اللَّه - در سورة المائده . * ( فَانْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ ) * ، ما را نصرت ده بر كافران . سعيد جبير گفت از عبد اللَّه عبّاس كه او گفت : چون بنده اين آيت بخواند ، چون به اين جا رسد ( 4 ) : * ( غُفْرانَكَ رَبَّنا ) * ( 5 ) ، خداى تعالى گويد : غفرت لك ، بيامرزيدم تو را . چون گويد : * ( رَبَّنا لا تُؤاخِذْنا إِنْ نَسِينا أَوْ أَخْطَأْنا ) * ، خداى تعالى گويد : لا اؤاخذكم ( 6 ) ، مؤاخذت نكنم شما را . چون گويد : * ( رَبَّنا وَلا تَحْمِلْ عَلَيْنا إِصْراً ) * ، حق تعالى گويد : لا احمل عليكم ، بار گران بر شما ننهم . چون گويد : * ( رَبَّنا وَلا تُحَمِّلْنا ما لا طاقَةَ لَنا بِه ) * ، حق تعالى گويد : لا احملكم ، ننهم بر شما چيزى كه طاقت آن ندارى . چون گويد : * ( وَاعْفُ عَنَّا ) * ، گويد : عفوت عنكم ، عفو بكردم از شما .
--> ( 1 ) . مب اعمال و . ( 2 ) . همه نسخه بدلها از . ( 3 ) . سوره حديد ( 57 ) آيه 15 . ( 4 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر كه . ( 5 ) . سوره بقره ( 2 ) آيه 285 . ( 6 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است : لا اتخذكم ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .